Kolejna ważna zmiana ma wejść w życie już 1 stycznia 2027 roku. Tym razem nie chodzi jednak o automatyczną podwyżkę pieniędzy. ZUS przygotowuje rozwiązanie, które ma uprościć formalności osobom korzystającym z pomocy zakładów pogrzebowych. Firmy mają otrzymać specjalny elektroniczny kanał umożliwiający przekazywanie wniosków o zasiłek bezpośrednio do Zakładu.
Zasiłek pogrzebowy wynosi obecnie 7000 zł
Największa zmiana dotycząca świadczenia nastąpiła już 1 stycznia 2026 roku.
Po wielu latach zasiłek pogrzebowy wzrósł z 4000 do 7000 zł. Poprzednia kwota obowiązywała od 2011 roku, dlatego podwyżka była pierwszą tak dużą zmianą od kilkunastu lat.
O tym, która stawka przysługuje rodzinie, decyduje data śmierci.
Jeżeli osoba zmarła od 1 stycznia 2026 roku, świadczenie wynosi obecnie 7000 zł. Nie ma znaczenia, czy wniosek zostanie złożony kilka dni czy kilka miesięcy później, o ile zachowany zostanie ustawowy termin na wystąpienie o pieniądze.
Rodzina może dostać pełne 7000 zł
Sposób ustalania wysokości zasiłku zależy od tego, kto poniósł koszty pogrzebu.
Jeżeli jest to członek rodziny zmarłego, może otrzymać pełne 7000 zł, niezależnie od tego, czy sam pogrzeb kosztował mniej, czy więcej. Do grona uprawnionych członków rodziny zaliczają się m.in. małżonek, rodzice, dzieci, rodzeństwo, dziadkowie oraz wnuki.
Inaczej wygląda sytuacja osoby niespokrewnionej albo instytucji.
Jeżeli koszty pokrył np. znajomy, pracodawca, gmina czy dom pomocy społecznej, zasiłek odpowiada rzeczywiście udokumentowanym wydatkom, ale nie może przekroczyć 7000 zł.
Jeżeli natomiast za pogrzeb płaciło kilka osób lub podmiotów, świadczenie jest dzielone proporcjonalnie do poniesionych kosztów.
Kolejna zmiana już od 1 stycznia 2027 roku
Od początku przyszłego roku pojawi się kolejne ułatwienie.
Z informacji przedstawionych podczas prac sejmowych wynika, że od 1 stycznia 2027 roku zakłady pogrzebowe mają otrzymać możliwość elektronicznego składania wniosków poprzez przygotowane dla nich rozwiązanie powiązane z systemem ZUS.
Ma powstać dedykowana strona umożliwiająca przekazanie wniosku o zasiłek przez przedsiębiorcę zajmującego się organizacją pogrzebu.
Dla rodziny oznacza to potencjalnie mniej formalności w okresie, w którym i tak trzeba załatwić wiele spraw związanych ze śmiercią bliskiej osoby.
Zakład pogrzebowy już dziś może pomóc w załatwieniu zasiłku
Część osób może być zaskoczona, ponieważ już obecnie można przekazać dokumenty do ZUS za pośrednictwem zakładu pogrzebowego.
ZUS potwierdza, że osoba organizująca pogrzeb może wypełnić wniosek Z-12 i przekazać go wraz z wymaganymi dokumentami firmie pogrzebowej, która następnie dostarczy je do Zakładu.
Nowość planowana od stycznia ma pójść o krok dalej.
Chodzi o stworzenie specjalnej elektronicznej ścieżki właśnie dla przedsiębiorców pogrzebowych, dzięki której dokumenty będą mogły być sprawniej przekazywane i obsługiwane w ZUS.
ZUS może wypłacić pieniądze bezpośrednio zakładowi pogrzebowemu
Obecne przepisy pozwalają również na inne praktyczne rozwiązanie.
Jeżeli rodzina korzysta z pośrednictwa zakładu pogrzebowego przy składaniu wniosku, może upoważnić firmę do otrzymania całości albo części przysługującego zasiłku na jej rachunek bankowy.
Przykładowo, jeśli część kosztów pochówku ma zostać pokryta świadczeniem z ZUS, pieniądze mogą zostać skierowane bezpośrednio do firmy.
Pozostała część świadczenia może w określonym przypadku trafić do osoby uprawnionej.
Według danych przytoczonych przez BiznesInfo do 11 maja 2026 roku ZUS odnotował 7965 przypadków takich dzielonych wypłat.
Na wypłatę ZUS ma mniej czasu niż wcześniej
Podwyżka świadczenia do 7000 zł była tylko jednym elementem reformy.
Skrócono także maksymalny termin wypłaty.
Obecnie ZUS powinien wypłacić świadczenie niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do ustalenia prawa do zasiłku. Wcześniej termin był dłuższy.
W praktyce pieniądze bywają wypłacane jeszcze szybciej.
Jak wynika z danych przedstawionych podczas sejmowej podkomisji, do 11 maja 2026 roku średni czas realizacji wynosił około dziewięciu dni.
Mniej dokumentów niż kiedyś
Zmieniono także zakres formalności.
ZUS może samodzielnie uzyskać część informacji znajdujących się w państwowych rejestrach. Jeżeli Zakład ma elektroniczny dostęp do danego dokumentu, rodzina nie zawsze musi dostarczać go razem z wnioskiem.
Podczas posiedzenia sejmowej podkomisji jako przykład wskazywano dane z aktu zgonu, które ZUS może pozyskiwać elektronicznie.
Nie oznacza to jednak, że wniosek składa się całkowicie bez dokumentów.
W zależności od sytuacji mogą być potrzebne m.in. rachunki potwierdzające poniesione koszty, zwłaszcza jeśli o pieniądze występuje osoba spoza rodziny albo instytucja.
7000 zł może kiedyś wzrosnąć
Reforma wprowadziła jeszcze jedną ważną zmianę: waloryzację zasiłku pogrzebowego.
Nie oznacza to jednak automatycznej podwyżki każdego roku.
Zgodnie z przepisami kwota może zostać podniesiona od 1 marca, jeśli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych za poprzedni rok przekroczy 105, czyli gdy inflacja będzie wyższa niż 5 proc.
Dlatego obecnie nie można jeszcze przesądzić, czy od 1 marca 2027 roku zasiłek wzrośnie powyżej 7000 zł.
Do obliczeń potrzebne będą pełne dane o średniorocznej inflacji za 2026 rok.
Od stycznia zmienią się formalności, a nie automatycznie kwota
To szczególnie ważne, ponieważ zapowiedź „kolejnej zmiany od stycznia” może zostać odebrana jako informacja o nowej podwyżce.
Tak jednak nie jest.
Od 1 stycznia 2027 roku zapowiedziane jest uruchomienie elektronicznego rozwiązania dla zakładów pogrzebowych. Ma ono ułatwić przesyłanie dokumentów do ZUS i ograniczyć liczbę formalności spoczywających bezpośrednio na rodzinie.
Kwota świadczenia pozostaje obecnie na poziomie 7000 zł.
Ewentualna zmiana wysokości może nastąpić od marca na zasadach związanych z inflacją.
Jak można obecnie złożyć wniosek?
Osoba uprawniona ma kilka możliwości.
Wniosek o zasiłek pogrzebowy można przekazać:
osobiście w placówce ZUS, pocztą, elektronicznie przez eZUS albo za pośrednictwem zakładu pogrzebowego.
Podstawowym formularzem jest Z-12.
Jeżeli rodzina chce, aby procedurą zajęła się firma organizująca pochówek, powinna przekazać zakładowi wypełniony formularz wraz z potrzebnymi dokumentami.
Od przyszłego roku obsługa takich spraw po stronie firmy ma stać się jeszcze bardziej cyfrowa.
Na złożenie wniosku jest określony termin
Zasiłek pogrzebowy nie jest wypłacany automatycznie.
Co do zasady wniosek trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której przysługuje świadczenie.
Od tej zasady istnieją wyjątki.
Jeżeli złożenie wniosku w terminie było niemożliwe np. z powodu późniejszego odnalezienia lub identyfikacji zwłok albo innych całkowicie niezależnych okoliczności, termin może być liczony od dnia pogrzebu. Taką sytuację trzeba jednak odpowiednio udokumentować.
Dodatkowa pomoc w szczególnie trudnych sytuacjach
Standardowe 7000 zł nie zawsze wystarcza na pokrycie wyjątkowo wysokich kosztów pochówku.
W przepisach przewidziano również możliwość uzyskania pomocy społecznej w szczególnych sytuacjach.
BiznesInfo wskazuje, że zasiłek celowy może zostać przyznany m.in. wtedy, gdy po zmarłej osobie nie przysługuje standardowy zasiłek pogrzebowy albo wystąpią wyjątkowe i trudne do przewidzenia wydatki. Przykładem może być kosztowny transport ciała z zagranicy.
Nie jest to jednak automatyczna dopłata do każdego pogrzebu. Takie przypadki są oceniane indywidualnie.
ZUS szykuje kolejne uproszczenie od 2027 roku
Kierunek zmian jest więc wyraźny.
Najpierw świadczenie wzrosło z 4000 do 7000 zł, następnie skrócono termin jego wypłaty, ograniczono część formalności i umożliwiono większe zaangażowanie zakładów pogrzebowych w przekazywanie dokumentów.
Od 1 stycznia 2027 roku ma pojawić się kolejny etap – specjalne elektroniczne rozwiązanie pozwalające zakładom pogrzebowym sprawniej przekazywać wnioski do ZUS.
Dla osób organizujących pochówek najważniejsze jest jednak rozróżnienie dwóch dat. Styczeń 2027 roku przyniesie zmianę proceduralną. Ewentualna podwyżka samego zasiłku może nastąpić dopiero od marca i tylko wtedy, gdy spełniony zostanie ustawowy warunek dotyczący inflacji.
To też może cię zainteresować: Wsyp pół szklanki do zlewu. Prosty sposób na tłuszcz i resztki zalegające w odpływie
Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: Dantejskie sceny na pokładzie samolotu. Jest nagranie