Osoby uprawnione będą mogły otrzymywać jedno świadczenie w całości oraz 25 proc. drugiego, a nie – jak obecnie – 15 proc. W zależności od wysokości emerytury i renty rodzinnej miesięczna podwyżka może wynieść od około 200 do nawet 400 zł brutto. Zmiana nie obejmie jednak wszystkich seniorów.
Renta wdowia wzrośnie od 1 stycznia 2027 roku
Obecne zasady renty wdowiej pozwalają łączyć dwa świadczenia. Uprawniona osoba może pobierać całą własną emeryturę lub rentę oraz 15 proc. renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Możliwe jest również odwrotne rozwiązanie: 100 proc. renty rodzinnej i 15 proc. własnego świadczenia.
Od 1 stycznia 2027 roku udział drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 proc. Jedno świadczenie nadal będzie więc wypłacane w całości, natomiast z drugiego senior otrzyma jedną czwartą należnej kwoty.
Zmiana wynika bezpośrednio z obowiązujących przepisów i została zaplanowana już podczas wprowadzania renty wdowiej. Nie jest zatem jedynie rządową zapowiedzią ani projektem, który dopiero czeka na uchwalenie. Nowe zasady potwierdzają zarówno Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
O ile wzrośnie renta wdowia w 2027 roku?
Podwyżka będzie odpowiadała dodatkowym 10 proc. wartości drugiego świadczenia. Dokładna kwota zależy więc od wysokości emerytury lub renty rodzinnej, która jest wypłacana tylko w części.
Jeśli drugie świadczenie wynosi 2000 zł brutto, miesięczny wzrost wyniesie 200 zł brutto. Przy kwocie 2500 zł będzie to 250 zł, natomiast przy świadczeniu wynoszącym 3000 zł senior może zyskać 300 zł brutto miesięcznie.
Jeszcze większa różnica pojawi się przy drugim świadczeniu w wysokości 4000 zł. Obecnie jego 15 proc. wynosi 600 zł. Od stycznia 2027 roku wypłacane będzie 25 proc., czyli 1000 zł. Oznacza to podwyżkę o 400 zł brutto miesięcznie, a w skali pełnego roku – o 4800 zł brutto.
Z danych ZUS wynika, że średnia kwota doliczana obecnie jako 15 proc. drugiego świadczenia wynosi około 379 zł. Po zwiększeniu udziału do 25 proc. przeciętna wypłata mogłaby wzrosnąć o około 253 zł miesięcznie. Jest to jednak jedynie orientacyjne wyliczenie – każda renta wdowia jest ustalana indywidualnie.
Nie każdy otrzyma pełną podwyżkę
Wzrost stawki z 15 do 25 proc. nie oznacza, że każda uprawniona osoba dostanie pełne 10 proc. więcej. Nadal będzie obowiązywać górny limit łącznej wypłaty.
Suma świadczeń pobieranych w ramach renty wdowiej nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Po waloryzacji przeprowadzonej w marcu 2026 roku granica ta wynosi 5935,47 zł brutto miesięcznie.
Jeżeli po zwiększeniu udziału drugiego świadczenia do 25 proc. łączna kwota przekroczy obowiązujący limit, wypłata zostanie odpowiednio pomniejszona. Seniorzy pobierający wyższe świadczenia mogą więc nie odczuć pełnej korzyści wynikającej z podwyżki.
Przykładowo osoba mająca prawo do emerytury w wysokości 4800 zł oraz drugiego świadczenia wynoszącego 4000 zł otrzymuje obecnie 5400 zł brutto. Od stycznia wyliczona renta wdowia wyniesie 5800 zł brutto, dlatego zmieści się w obecnym limicie. Miesięczny zysk wyniesie w tym przypadku 400 zł brutto.
Gdyby jednak suma pełnego świadczenia oraz 25 proc. drugiego przekroczyła ustawową granicę, część podwyżki zostałaby „zjedzona” przez limit. Warto pamiętać, że jego wysokość może ponownie zmienić się po kolejnej waloryzacji emerytur w marcu 2027 roku.
Kto może otrzymywać rentę wdowią?
Renta wdowia nie jest świadczeniem przeznaczonym dla wszystkich emerytów. Mogą z niej korzystać wdowy i wdowcy mający prawo do własnej emerytury lub renty oraz do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku.
Zgodnie z zasadami opisanymi przez ZUS, trzeba jednocześnie spełnić kilka warunków. Kobieta musi mieć co najmniej 60 lat, a mężczyzna 65 lat. Małżonkowie powinni pozostawać we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci jednego z nich.
Prawo do renty rodzinnej nie może zostać nabyte wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. W praktyce oznacza to ukończenie co najmniej 55 lat przez kobietę lub 60 lat przez mężczyznę w momencie uzyskania prawa do renty rodzinnej. Osoba ubiegająca się o połączoną wypłatę nie może również pozostawać w nowym związku małżeńskim.
Czy trzeba będzie ponownie składać wniosek?
Osoby, które już pobierają rentę wdowią, nie powinny składać nowego wniosku wyłącznie z powodu zmiany stawki. Wypłaty mają zostać przeliczone z urzędu przez właściwy organ emerytalno-rentowy.
Seniorzy, którzy spełniają warunki, ale dotychczas nie wystąpili o rentę wdowią, muszą złożyć wniosek. W ZUS służy do tego formularz ERWD, dostępny w placówkach oraz elektronicznie na platformie eZUS. Jeżeli prawa do jednego ze świadczeń jeszcze nie ustalono, może być potrzebny także osobny wniosek o emeryturę albo rentę rodzinną.
Renta wdowia może być wypłacana nie tylko przez ZUS. W zależności od sytuacji świadczeniobiorcy w realizacji wypłat uczestniczyć mogą również KRUS oraz właściwe systemy zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych.
Najważniejsza zmiana nastąpi 1 stycznia 2027 roku. Od tego dnia uprawnieni otrzymają 100 proc. jednego świadczenia oraz 25 proc. drugiego. Podwyżka może przynieść kilkaset złotych więcej miesięcznie, ale jej ostateczna wysokość będzie zależeć od kwot obu świadczeń oraz ustawowego limitu.
To też może cię zainteresować: Żywioł ponownie zaatakował. Uczniów trzeba było ewakuować łodziami
Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: IMGW wydał pilny alert. Ostrzeżenia obejmują niemal cały kraj