Polityk Nowej Nadziei mówił o nich jako o sposobie na ograniczenie wydatków państwa. Odniósł się również do wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Na razie są to jednak postulaty polityka – obowiązujące świadczenia nie zostały zlikwidowane ani ograniczone.

Mentzen o 13. i 14. emeryturze

Sławomir Mentzen był 16 września gościem programu „Rymanowski Live”. Jednym z tematów rozmowy były wydatki publiczne i potencjalne oszczędności w budżecie państwa.

Polityk powiedział wprost, że gdyby decyzja należała do niego, zlikwidowałby 13. i 14. emeryturę. Koszt obu świadczeń określił jako przekraczający 30 mld zł rocznie.

Te szacunki są zbliżone do oficjalnych danych budżetowych. Ministerstwo Finansów podało, że w budżecie na 2026 rok na wypłatę 13. i 14. emerytur zabezpieczono około 31,8 mld zł.

Wypowiedź Mentzena nie oznacza jednak, że seniorzy stracą te świadczenia. Do ich likwidacji potrzebne byłyby zmiany ustawowe, a takie rozwiązanie obecnie nie obowiązuje.

Trzynastka nadal jest gwarantowana ustawowo


13. emerytura jest dodatkowym rocznym świadczeniem wypłacanym z urzędu osobom spełniającym ustawowe warunki.

W 2026 roku wyniosła 1978,49 zł brutto, czyli tyle, ile od 1 marca wynosi najniższa emerytura. Nie obowiązuje w jej przypadku kryterium dochodowe uzależniające wysokość świadczenia od wysokości podstawowej emerytury.

Podstawą jej wypłaty jest ustawa z 9 stycznia 2020 roku o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów.

Oznacza to, że sama wypowiedź polityka nie wpływa na uprawnienia obecnych emerytów.

Czternasta emerytura jest właśnie wypłacana seniorom

Sprawa ma dodatkowe znaczenie właśnie teraz, ponieważ we wrześniu 2026 roku trwa wypłata 14. emerytury.

Pełna kwota czternastki wynosi w tym roku 1978,49 zł brutto. Otrzymują ją osoby, których podstawowe świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto. Powyżej tego progu obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę”. Jeżeli po zmniejszeniu czternastka byłaby niższa niż 50 zł, świadczenie nie jest wypłacane.

W przypadku świadczeń wypłacanych przez KRUS maksymalny poziom podstawowych emerytur i rent pozwalający jeszcze na otrzymanie części czternastki wynosi w 2026 roku 4828,49 zł.

14. emerytura również została wprowadzona na stałe ustawą, więc jej ewentualne zniesienie wymagałoby decyzji parlamentu i zmiany obowiązującego prawa.

Mentzen chce również zmian w 800+

Propozycje polityka nie ograniczyły się do seniorów.

Mentzen powiedział, że w programie Rodzina 800+ wprowadziłby kryterium dochodowe. Jego celem miałoby być ograniczenie kosztów programu, według polityka nawet mniej więcej o połowę.

Obecnie takich progów dochodowych nie ma.

800+ przysługuje na każde dziecko do ukończenia 18. roku życia, niezależnie od dochodu rodziny. Świadczenie wynosi 800 zł miesięcznie na dziecko. Zasady te obowiązują również w okresie świadczeniowym 2026/2027.

Skala wydatków jest duża. W budżecie państwa na 2026 rok na program Rodzina 800+ przeznaczono około 61,7 mld zł.

Mentzen nie przedstawił podczas cytowanej wypowiedzi konkretnego poziomu dochodu, powyżej którego rodzina miałaby tracić prawo do 800+. Nie wiadomo więc, jakie gospodarstwa zostałyby objęte ewentualnym ograniczeniem.

Na liście także „babciowe” i 300+

Polityk wskazał również inne programy, które według jego koncepcji można byłoby zlikwidować.

Mówił o programie Aktywny Rodzic, potocznie określanym jako „babciowe”, oraz świadczeniu Dobry Start, czyli 300 zł przeznaczanych na wyprawkę szkolną. Kolejnym obszarem, w którym widzi możliwość oszczędności, jest administracja publiczna. W tej części rozmowy nie przedstawił jednak szczegółowego planu redukcji wydatków administracyjnych.

W budżecie na 2026 rok na program Aktywny Rodzic zaplanowano 6 mld zł, natomiast na Dobry Start około 1,4 mld zł.

Mentzen mówi też o wieku emerytalnym

W rozmowie pojawił się również temat wieku przechodzenia na emeryturę.

Obecnie w Polsce powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Takie zasady obowiązują od października 2017 roku.

Mentzen stwierdził, że jego zdaniem należy rozważyć zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Mówił o stopniowej zmianie i poziomie nie niższym niż 65 lat dla obu płci.

W praktyce oznaczałoby to podniesienie powszechnego wieku emerytalnego dla kobiet. Również w tej sprawie polityk przedstawił stanowisko, a nie obowiązującą lub uchwaloną zmianę.

Ile państwo wydaje na te świadczenia?

Dane z budżetu na 2026 rok pokazują skalę programów, o których mówił Mentzen.

Samo 800+ ma kosztować około 61,7 mld zł, a 13. i 14. emerytura łącznie około 31,8 mld zł. Do tego dochodzi 6 mld zł na Aktywnego Rodzica i około 1,4 mld zł na Dobry Start.

Właśnie ograniczeniem tych wydatków Mentzen uzasadnia swoje propozycje. To jednak tylko jedna strona debaty o programach społecznych. Obowiązujący budżet na 2026 rok zakłada ich dalsze finansowanie, a rząd wymienia 800+, 13. i 14. emeryturę wśród kontynuowanych programów społecznych.

Czy seniorzy stracą 13. i 14. emeryturę?

Na dziś nie ma takiej zmiany.

Wypowiedź Sławomira Mentzena z 16 września jest jego propozycją dotyczącą przyszłej polityki budżetowej. 13. i 14. emerytura nadal wynikają z obowiązujących ustaw, a program 800+ nadal funkcjonuje bez kryterium dochodowego.

Co więcej, właśnie we wrześniu 2026 roku uprawnieni emeryci i renciści otrzymują tegoroczną czternastkę.

Ewentualne wdrożenie propozycji Mentzena wymagałoby zmian w prawie i uzyskania dla nich odpowiedniej większości parlamentarnej. Do tego czasu obowiązują dotychczasowe zasady wypłaty świadczeń.

To też może cię zainteresować: Zmiany w Kościele katolickim już od jutra. Nowe zasady wejdą w życie

Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: Fiskus sprawdza konta Polaków. Szczególnie interesują go te przelewy