Nie żyje król. Rodzina królewska pogrążona w żałobie

Król Harald V odszedł 28 sierpnia 2026 roku w wieku 89 lat. Monarcha ostatnie dni spędził w szpitalu, gdzie był leczony z powodu zakażenia bakteryjnego krwi. Władzę po nim objął jego syn, który został królem Haakonem VIII.

Król Harald V odszedł o godzinie 6:35

Informację przekazał w piątek rano norweski dwór królewski. Zgodnie z oficjalnym komunikatem Harald V odszedł spokojnie o godzinie 6:35 w Rikshospitalet, należącym do Szpitala Uniwersyteckiego w Oslo.

Monarcha miał 89 lat. W ostatnich chwilach towarzyszyli mu najbliżsi. Wiadomość o jego odejściu wywołała ogromne poruszenie w Norwegii, którą reprezentował przez ponad trzy dekady.

Premier Jonas Gahr Støre złożył kondolencje królowej Sonji oraz całej rodzinie królewskiej. Podkreślił, że kraj stracił człowieka będącego symbolem ciągłości, bezpieczeństwa i narodowej wspólnoty. Norweski rząd poinformował o rozpoczęciu procedur związanych ze zmianą na tronie.

Ostatnie dni spędził w szpitalu

Harald V trafił do szpitala 17 sierpnia. Lekarze rozpoznali u niego zakażenie bakteryjne krwi i rozpoczęli antybiotykoterapię. Początkowo dwór zapewniał, że monarcha znajduje się pod dobrą opieką, jednak w kolejnych dniach jego stan się pogorszył.

Jak przekazał Reuters, dzień przed odejściem stan króla określano jako bardzo poważny. Rodzina zgromadziła się wówczas przy jego łóżku.

W ostatnich latach Harald V kilkakrotnie zmagał się z problemami zdrowotnymi. Podczas prywatnego pobytu w Malezji w 2024 roku przeszedł infekcję i konieczne było wszczepienie mu tymczasowego rozrusznika serca. Po powrocie do Norwegii otrzymał urządzenie na stałe.

Król ograniczył później liczbę oficjalnych obowiązków, ale nie zamierzał abdykować. Podkreślał, że złożona przez niego przysięga obowiązuje przez całe życie.

Haakon VIII został nowym królem Norwegii

Po odejściu Haralda V tron automatycznie objął jego jedyny syn, dotychczasowy następca tronu Haakon. Nowy monarcha przyjął imię Haakon VIII. Nie było okresu, w którym Norwegia pozostawała bez króla – sukcesja następuje natychmiast po odejściu poprzedniego władcy.

Po ogłoszeniu wiadomości rząd zebrał się na specjalnym posiedzeniu. Następnie zwołano nadzwyczajną Radę Stanu w Pałacu Królewskim z udziałem nowego monarchy.

Haakon VIII urodził się w 1973 roku. Przez wiele lat przygotowywał się do pełnienia najważniejszej funkcji w państwie i coraz częściej zastępował ojca podczas oficjalnych wydarzeń. W okresach choroby Haralda V wykonywał także obowiązki regenta.

Norwegia pozostaje monarchią konstytucyjną. Król pełni przede wszystkim funkcje reprezentacyjne i ceremonialne, natomiast decyzje polityczne należą do wybranego demokratycznie rządu i parlamentu.

Dzieciństwo Haralda naznaczyła wojna

Harald przyszedł na świat 21 lutego 1937 roku w posiadłości Skaugum niedaleko Oslo. Był pierwszym księciem urodzonym na terenie Norwegii od 567 lat. Miał dwie starsze siostry: Ragnhildę i Astridę.

Jego spokojne dzieciństwo przerwał niemiecki atak na Norwegię w kwietniu 1940 roku. Trzyletni wówczas książę wraz z matką i siostrami musiał opuścić kraj. Rodzina najpierw przedostała się do Szwecji, a następnie wyjechała do Stanów Zjednoczonych.

Ojciec Haralda, późniejszy król Olaf V, oraz dziadek Haakon VII kierowali walką o niepodległość z Londynu. Rodzina królewska mogła wrócić do Norwegii dopiero po zakończeniu wojny w 1945 roku.

Harald odebrał wykształcenie wojskowe, a następnie studiował nauki społeczne, historię i ekonomię w Balliol College na Uniwersytecie Oksfordzkim.

Poślubił kobietę, którą kochał

Ważną częścią historii Haralda była jego relacja z Sonją Haraldsen, pochodzącą spoza arystokracji. Ich związek przez wiele lat budził sprzeciw królewskiego dworu. Harald miał jednak stanowczo oświadczyć ojcu, że jeśli nie będzie mógł poślubić ukochanej, pozostanie kawalerem.

Ostatecznie król Olaf V wyraził zgodę na małżeństwo. Harald i Sonja pobrali się 29 sierpnia 1968 roku. Doczekali się dwojga dzieci – księżniczki Märthy Louise oraz przyszłego króla Haakona.

Gdy Harald objął tron, Sonja została pierwszą od kilkudziesięciu lat królową Norwegii. Para przez dekady wspólnie uczestniczyła w uroczystościach państwowych, wizytach zagranicznych oraz spotkaniach z mieszkańcami kraju.

Harald V panował od 1991 roku

Harald V został królem 17 stycznia 1991 roku, po odejściu swojego ojca, Olafa V. Od początku starał się nadać monarchii bardziej otwarty i przystępny charakter. Regularnie odwiedzał niewielkie miejscowości oraz spotykał się z ludźmi dotkniętymi katastrofami i osobistymi dramatami.

Szczególną rolę odegrał po zamachach terrorystycznych z 22 lipca 2011 roku, w których zginęło 77 osób. W trudnych dniach wzywał Norwegów do zachowania jedności oraz podkreślał, że wolność jest silniejsza od strachu.

Monarcha zabierał głos również w sprawach społecznych. W jednym z najgłośniejszych przemówień przypominał, że współczesną Norwegię tworzą osoby o różnym pochodzeniu, wyznaniu oraz orientacji. Jego słowa zostały odebrane jako wyraźne poparcie dla tolerancji i otwartego społeczeństwa.

Król miał wielką pasję do żeglarstwa

Harald V był nie tylko monarchą, ale również utalentowanym żeglarzem. Reprezentował Norwegię podczas igrzysk olimpijskich w 1964, 1968 i 1972 roku.

Podczas ceremonii otwarcia igrzysk w Tokio w 1964 roku pełnił funkcję chorążego norweskiej reprezentacji. Jego sportowe osiągnięcia przypomina Międzynarodowy Komitet Olimpijski.

Żeglarstwo pozostało jego pasją przez całe życie. Jeszcze w dojrzałym wieku uczestniczył w regatach i podkreślał, że sport nauczył go wytrwałości, pracy zespołowej oraz odpowiedzialności.

Norwegia pożegna monarchę

Harald V pozostawił żonę, dwoje dzieci oraz wnuki. Szczegóły uroczystości pogrzebowych ma ogłosić norweski dwór królewski. W całym kraju opuszczono flagi, a mieszkańcy składają kwiaty i zapalają znicze przed Pałacem Królewskim w Oslo.

Monarcha przez 35 lat pozostawał jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Norwegii. Jego dewizą było hasło „Alt for Norge”, czyli „Wszystko dla Norwegii”. Towarzyszyło mu ono od chwili objęcia tronu aż do ostatnich dni panowania.

To też może cię zainteresować: Nie żyje legendarny aktor. Kondolencje płyną z całego świata

Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: Mężczyźni o tych imionach potrafią doskonale kłamać. Ich prawdziwe zamiary długo pozostają tajemnicą