Dodatkowe świadczenie zostanie przyznane automatycznie, jednak w określonych przypadkach pieniądze mogą później zostać uznane za nienależnie wypłacone. Największą ostrożność powinny zachować osoby pobierające wcześniejszą emeryturę lub rentę, które jednocześnie pracują i osiągają dodatkowe przychody.

Czternasta emerytura w 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto

Pełna czternasta emerytura jest równa obowiązującej od marca najniższej emeryturze i wynosi 1978,49 zł brutto. Całą kwotę otrzymają osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto.

Jeżeli miesięczne świadczenie jest wyższe, stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”. Każda złotówka przekraczająca próg 2900 zł zmniejsza czternastkę o taką samą kwotę. Przykładowo, przy emeryturze wynoszącej 3500 zł brutto dodatkowe świadczenie zostanie pomniejszone o 600 zł i wyniesie 1378,49 zł brutto.

ZUS nie wypłaci czternastki, jeżeli po wyliczeniu jej wysokość byłaby niższa niż 50 zł brutto. W praktyce oznacza to, że świadczenia nie dostaną osoby pobierające emeryturę lub rentę wyższą niż 4828,49 zł brutto. Aktualne zasady potwierdza oficjalny komunikat ZUS dotyczący czternastej emerytury w 2026 roku.

O prawie do czternastki decyduje jeden dzień

Kluczową datą jest 31 sierpnia 2026 roku. To właśnie tego dnia dana osoba musi mieć prawo do wypłaty emerytury, renty albo innego świadczenia długoterminowego objętego przepisami.

Jeżeli podstawowe świadczenie jest tego dnia zawieszone, czternasta emerytura nie przysługuje. ZUS zwykle posiada informacje pozwalające wstrzymać dodatkową wypłatę. Zdarza się jednak, że okoliczności wpływające na prawo do świadczenia zostają ujawnione dopiero podczas późniejszego rozliczenia.

Wówczas pieniądze mogą wcześniej trafić na konto, a po kilku miesiącach ZUS wyda decyzję nakazującą ich zwrot.

Te osoby mogą zostać zobowiązane do oddania pieniędzy

Ryzyko dotyczy przede wszystkim osób pobierających wcześniejsze emerytury oraz rencistów, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego i nadal pracują. Obowiązują ich limity dodatkowego przychodu.

Od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku niższa granica wynosi 6694,10 zł brutto miesięcznie. Jej przekroczenie może spowodować zmniejszenie emerytury lub renty. Górny próg wynosi natomiast 12 431,80 zł brutto. Przychód przekraczający tę kwotę może doprowadzić do zawieszenia wypłaty podstawowego świadczenia.

Samo przekroczenie niższego progu nie oznacza jeszcze automatycznego obowiązku zwrotu czternastki. Najważniejsze jest to, czy po rozliczeniu przychodów ZUS uzna, że świadczenie podstawowe za sierpień powinno zostać całkowicie zawieszone.

Jeżeli tak się stanie, osoba nie spełniała 31 sierpnia podstawowego warunku przyznania czternastej emerytury. Wypłacony dodatek może wówczas zostać uznany za świadczenie nienależne.

Problem może wyjść na jaw dopiero po kilku miesiącach

Wcześniejsi emeryci i renciści mają obowiązek informowania ZUS o rozpoczęciu pracy oraz przewidywanej wysokości przychodów. Mogą w tym celu skorzystać z formularza EROP.

Dodatkowo do końca lutego następnego roku powinni dostarczyć zaświadczenie od pracodawcy albo własne oświadczenie dotyczące przychodów osiągniętych w poprzednim roku. ZUS porównuje wówczas zarobki z obowiązującymi limitami i sprawdza, czy emerytura albo renta były wypłacane prawidłowo.

Zakład może zastosować rozliczenie roczne lub miesięczne – wybierany jest wariant korzystniejszy dla świadczeniobiorcy. Dopiero po przeprowadzeniu tego rozliczenia może się okazać, że wypłata za sierpień 2026 roku powinna zostać zawieszona.

W takim przypadku konsekwencje obejmują nie tylko podstawową emeryturę lub rentę. Do zwrotu może zostać zakwalifikowana również czternastka, ponieważ prawo do niej było uzależnione od prawa do świadczenia głównego w ostatnim dniu sierpnia.

Nie każdy pracujący emeryt musi obawiać się zwrotu

Limity dorabiania nie dotyczą większości osób, które osiągnęły już powszechny wiek emerytalny – 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Tacy emeryci mogą zasadniczo pracować i osiągać dodatkowe przychody bez zmniejszania lub zawieszania emerytury.

W ich przypadku wysokie zarobki nie są więc powodem do żądania zwrotu czternastego świadczenia. Wyjątek może dotyczyć osoby, która po przyznaniu emerytury kontynuuje zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy bez wcześniejszego rozwiązania umowy. W takiej sytuacji wypłata emerytury może pozostawać zawieszona niezależnie od wysokości wynagrodzenia.

ZUS wskazuje również inne grupy wyłączone z limitów, między innymi osoby pobierające niektóre renty inwalidów wojennych lub wojskowych. Dokładne zasady można znaleźć w informacji ZUS dotyczącej zmniejszania i zawieszania świadczeń pracujących emerytów i rencistów.

Kiedy pojawią się pieniądze?

Czternasta emerytura zostanie wypłacona bez składania wniosku, razem z wrześniową emeryturą lub rentą. Standardowe terminy płatności przypadają 1, 6, 10, 15, 20 i 25 września.

Ponieważ 6 i 20 września 2026 roku wypadają w niedzielę, osoby mające ustalony jeden z tych terminów powinny otrzymać pieniądze wcześniej – odpowiednio do 4 i 18 września. Osoby pobierające świadczenia lub zasiłki przedemerytalne otrzymają czternastkę 1 października.

Od dodatkowego świadczenia zostanie pobrana składka zdrowotna oraz, zależnie od indywidualnej sytuacji, zaliczka na podatek dochodowy. Czternastka jest natomiast wolna od zajęć komorniczych i nie jest uwzględniana przy ustalaniu prawa do świadczeń zależnych od dochodu.

ZUS nie zabierze pieniędzy bez wydania decyzji

Jeżeli po rozliczeniu przychodów okaże się, że czternasta emerytura nie przysługiwała, ZUS wyda formalną decyzję określającą kwotę do zwrotu. Pieniądze nie zostaną więc bez uprzedzenia zabrane z rachunku bankowego.

Świadczeniobiorca powinien dokładnie sprawdzić okres, wysokość przychodu i sposób przeprowadzenia rozliczenia. Jeżeli nie zgadza się z decyzją, może się od niej odwołać za pośrednictwem ZUS do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Termin wynosi miesiąc od dnia doręczenia dokumentu.

Najlepszym sposobem na uniknięcie niespodziewanego wezwania jest bieżące informowanie ZUS o dodatkowej pracy i zarobkach. Szczególną uwagę należy zwrócić na przychód osiągnięty w sierpniu, ponieważ to sytuacja na 31 sierpnia przesądzi o prawie do czternastej emerytury w 2026 roku.

To też może cię zainteresować: GIF wycofał lek w trybie natychmiastowym. Pacjenci powinni sprawdzić opakowania

Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: Łamliwe i rowkowane paznokcie mogą być ważnym sygnałem. Tego niedoboru nie należy lekceważyć