Ten objaw łatwo zignorować. Może zaczynać się od zwykłego mrowienia

Czasem rzeczywiście przyczyna jest błaha. Problem zaczyna się wtedy, gdy takie objawy wracają, nasilają się albo obejmują coraz większą część ciała. Mogą być sygnałem polineuropatii, czyli uszkodzenia wielu nerwów obwodowych.

Niewinne drętwienie może być pierwszym sygnałem

Wiele osób zna to uczucie: ręka drętwieje po nocy, stopa mrowi po długim siedzeniu, palce przez chwilę są jakby „nie swoje”. Jeśli objaw szybko mija i pojawia się sporadycznie, zwykle nie oznacza nic groźnego.

Inaczej jest wtedy, gdy drętwienie wraca regularnie. Szczególnie niepokojące jest mrowienie dłoni i stóp, pieczenie, kłucie, nadwrażliwość na dotyk, osłabienie mięśni albo problemy z chodzeniem.

Takie objawy mogą wskazywać na uszkodzenie nerwów obwodowych. To właśnie one odpowiadają za przekazywanie sygnałów między mózgiem, rdzeniem kręgowym a resztą ciała. Gdy zaczynają działać nieprawidłowo, ciało wysyła bardzo konkretne ostrzeżenia.

Czym jest polineuropatia?

Polineuropatia to nie jedna konkretna choroba, ale zespół objawów wynikających z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych. Może dotyczyć nerwów czuciowych, ruchowych albo jednych i drugich jednocześnie.

Najczęściej pacjenci skarżą się na zaburzenia czucia. Pojawia się drętwienie, mrowienie, cierpnięcie, pieczenie albo ból. Objawy często zaczynają się od stóp i dłoni. Lekarze opisują to czasem jako układ „skarpetek i rękawiczek”, ponieważ dolegliwości obejmują właśnie te części ciała.

Z czasem problem może postępować. U niektórych osób pojawia się osłabienie mięśni, gorsza koordynacja ruchowa, skurcze, trudności z utrzymaniem równowagi albo zaburzenia chodu.

Dlaczego nerwy zaczynają chorować?

Przyczyn polineuropatii może być wiele. Jedną z najczęstszych jest cukrzyca. Zbyt wysoki poziom glukozy we krwi przez długi czas może uszkadzać nerwy i prowadzić do tzw. neuropatii cukrzycowej.

Znaczenie ma również nadmierne spożywanie alkoholu, które może działać toksycznie na układ nerwowy i sprzyjać niedoborom ważnych składników odżywczych.

Do możliwych przyczyn należą także choroby autoimmunologiczne i zapalne, niektóre infekcje, choroby endokrynologiczne, nowotwory, czynniki genetyczne, stosowanie niektórych leków oraz niedożywienie.

Właśnie dlatego nie da się postawić diagnozy wyłącznie na podstawie samego drętwienia. Potrzebne są badania i ocena lekarza.

Niedobory też mogą uderzyć w nerwy

Układ nerwowy potrzebuje odpowiedniego odżywienia. Niedobory witamin z grupy B mogą wpływać na pracę nerwów i sprzyjać objawom takim jak mrowienie, drętwienie czy osłabienie.

Szczególnie często mówi się o witaminie B12, która jest ważna dla funkcjonowania układu nerwowego i tworzenia czerwonych krwinek. Jej niedobór może rozwijać się powoli, a objawy bywają łatwe do przeoczenia.

Ryzyko niedoboru może być większe u osób starszych, osób na diecie wegańskiej lub bardzo ograniczonej, a także u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego albo zaburzeniami wchłaniania.

Nie oznacza to jednak, że przy drętwieniu wystarczy samodzielnie kupić suplement. Najpierw warto sprawdzić, czego naprawdę brakuje organizmowi, bo nadmiar niektórych witamin również może być problemem.

Kiedy drętwienie powinno zaniepokoić?

Do lekarza warto zgłosić się wtedy, gdy drętwienie lub mrowienie pojawia się często, trwa długo albo stopniowo się nasila. Szczególną uwagę powinny zwrócić objawy obejmujące obie stopy lub obie dłonie.

Niepokojące są również piekące bóle stóp, utrata czucia, częste potykanie się, osłabienie mięśni, trudności z chwytaniem przedmiotów, skurcze oraz zaburzenia równowagi.

Pilnej konsultacji wymaga nagłe drętwienie jednej strony ciała, opadanie kącika ust, zaburzenia mowy, silny ból głowy, nagłe problemy z widzeniem lub osłabienie kończyny. Takie objawy mogą wskazywać na stan nagły i nie powinny być mylone ze zwykłym mrowieniem.

Diagnoza bywa trudna, ale jest bardzo ważna

Polineuropatia może przypominać wiele innych schorzeń. Drętwienie rąk może wynikać z ucisku nerwu w nadgarstku, problemów z kręgosłupem szyjnym, niedoborów, cukrzycy albo zaburzeń krążenia. Mrowienie nóg może mieć związek z kręgosłupem, naczyniami, nerwami albo metabolizmem.

Dlatego lekarz zwykle zaczyna od dokładnego wywiadu. Pyta o czas trwania objawów, choroby przewlekłe, leki, alkohol, dietę, pracę, urazy i inne dolegliwości.

W diagnostyce mogą pomóc badania krwi, ocena poziomu glukozy, witamin, hormonów tarczycy, parametrów zapalnych, a także badania neurologiczne. W niektórych przypadkach wykonuje się EMG, czyli badanie przewodnictwa nerwowego.

Leczenie zależy od przyczyny

Nie ma jednego uniwersalnego leczenia polineuropatii. Kluczowe jest znalezienie powodu uszkodzenia nerwów.

Jeśli przyczyną jest cukrzyca, podstawą jest kontrola poziomu glukozy i leczenie diabetologiczne. Jeśli problem wynika z niedoborów, lekarz może zalecić odpowiednią suplementację. Gdy tłem jest proces zapalny lub autoimmunologiczny, konieczne może być leczenie specjalistyczne.

Ważna bywa również rehabilitacja, ćwiczenia, fizjoterapia i leczenie bólu neuropatycznego. Regeneracja nerwów jest zwykle procesem długim, dlatego im wcześniej zacznie się diagnostykę, tym większa szansa na zatrzymanie postępu objawów.

Nie warto czekać, aż problem sam minie

Największym błędem jest ignorowanie objawów przez wiele miesięcy. Pacjenci często zgłaszają się dopiero wtedy, gdy ból, pieczenie albo osłabienie utrudniają codzienne życie.

Tymczasem pierwsze sygnały bywają subtelne: lekko zdrętwiałe palce, dziwne mrowienie pod stopami, uczucie zimna, choć skóra jest ciepła, albo trudność z wyczuciem podłoża.

To właśnie na tym etapie warto reagować. Nie po to, by od razu zakładać najgorsze, ale by sprawdzić, czy za objawami nie stoi choroba, którą można leczyć lub przynajmniej spowolnić.

Nerwy potrzebują ochrony każdego dnia

Na zdrowie nerwów wpływa styl życia. Ważna jest kontrola cukru we krwi, ograniczenie alkoholu, zbilansowana dieta, aktywność fizyczna i leczenie chorób przewlekłych.

Osoby z cukrzycą powinny regularnie kontrolować stopy, bo neuropatia może osłabiać czucie bólu. Nawet drobne otarcie może wtedy zostać zauważone zbyt późno.

Warto też dbać o ergonomię pracy, przerwy od siedzenia, wygodne obuwie i regularne badania profilaktyczne. Układ nerwowy nie lubi zaniedbań, a objawy uszkodzeń często narastają powoli.

Drętwienie to sygnał, którego lepiej nie lekceważyć

Drętwienie rąk lub nóg nie zawsze oznacza poważną chorobę. Może wynikać z ucisku, przemęczenia albo niewygodnej pozycji. Jeśli jednak objaw powtarza się, nasila lub łączy z bólem, osłabieniem i zaburzeniami czucia, warto skonsultować się z lekarzem.

Polineuropatia potrafi rozwijać się stopniowo i długo pozostawać niedoceniana. Im szybciej uda się ustalić jej przyczynę, tym większe szanse na skuteczniejsze leczenie.

Ciało często ostrzega wcześniej, niż problem stanie się poważny. Mrowienie, pieczenie i drętwienie to sygnały, których nie warto zagłuszać ani odkładać „na później”.

To też może cię zainteresować: Niepokojący widok nad Polską. Na niebie pojawił się zalążek trąby powietrznej

Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: Z życia wzięte. "Na 70. urodziny dzieci podarowały mi krem przeciwzmarszczkowy": Wtedy zrozumiałam, jak naprawdę mnie postrzegają