Trwają prace nad przepisami, które pozwolą Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych potrącać zaległe składki zdrowotne bezpośrednio z wypłacanych świadczeń. W niektórych przypadkach seniorzy będą mieli zaledwie 14 dni na dopełnienie obowiązku. Przeoczenie terminu może oznaczać niższą emeryturę. Nowe zasady nie obejmą jednak wszystkich świadczeniobiorców. Wyjaśniamy, kto powinien szczególnie uważać.

ZUS będzie mógł pomniejszyć emeryturę. Rząd przygotował nowe przepisy

Osoby pobierające emeryturę lub rentę z Polski, które jednocześnie pracują za granicą, powinny zwrócić uwagę na przygotowywane zmiany w przepisach.

Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ma uporządkować zasady rozliczania składek zdrowotnych w przypadku osób objętych systemami ubezpieczeń w różnych państwach.

Problem dotyczy przede wszystkim seniorów, którzy otrzymują świadczenie z ZUS, ale podejmują zatrudnienie poza Polską.

W czasie takiej pracy mogą podlegać zagranicznemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, przez co od ich polskiej emerytury nie jest pobierana składka na NFZ.

Sytuacja zmienia się jednak po zakończeniu zatrudnienia.

Jeżeli senior ponownie zostanie objęty polskim ubezpieczeniem zdrowotnym, składki powinny być prawidłowo naliczane i odprowadzane.

Nowe przepisy mają ułatwić ZUS uzyskiwanie informacji o takich zmianach.

Tylko 14 dni na zgłoszenie do ZUS. Kogo obejmie obowiązek?

Najważniejsza propozycja dotyczy terminu przekazania informacji o zakończeniu pracy za granicą.

Zgodnie z przygotowanymi przepisami część emerytów i rencistów będzie musiała poinformować ZUS o ustaniu zagranicznego zatrudnienia w ciągu 14 dni.

Obowiązek ma dotyczyć osób pobierających świadczenia z Polski, które pracowały w krajach Unii Europejskiej, Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) lub Wielkiej Brytanii.

Istotne jest również to, czy w związku z pracą za granicą senior przestał podlegać polskiemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przykładowo emeryt pobierający świadczenie z ZUS może pracować w Niemczech i korzystać z tamtejszego systemu ubezpieczenia zdrowotnego.

Po zakończeniu zatrudnienia jego sytuacja może się zmienić.

Jeśli ponownie powstanie obowiązek opłacania składki zdrowotnej w Polsce, ZUS powinien otrzymać odpowiednią informację.

Samo pobieranie polskiej emerytury nie oznacza więc automatycznie, że każdy senior będzie musiał składać dodatkowe zgłoszenie.

ZUS potrąci pieniądze z emerytury. Chodzi o zaległe składki zdrowotne

Najpoważniejsze konsekwencje mogą pojawić się wtedy, gdy senior nie poinformuje ZUS o zmianie swojej sytuacji ubezpieczeniowej.

Jeżeli po zakończeniu zagranicznego zatrudnienia powinien ponownie opłacać składkę zdrowotną w Polsce, ale składka nie będzie pobierana, mogą powstać zaległości.

Nowelizacja przewiduje możliwość ich odzyskania bezpośrednio z emerytury lub renty.

W praktyce oznacza to, że na konto seniora może trafić mniejsza kwota niż zazwyczaj.

Warto jednak podkreślić ważną różnicę.

Potrącenie nie ma być dodatkową karą finansową za przekroczenie 14-dniowego terminu. Chodzi o odzyskanie składek zdrowotnych, które rzeczywiście powinny zostać opłacone.

Wysokość potrącenia będzie zależała od indywidualnej sytuacji świadczeniobiorcy oraz okresu, za który powstała zaległość.

Nie można więc wskazać jednej kwoty, o którą ZUS pomniejszy wszystkie emerytury.

Zmiany również dla osób pobierających emerytury z dwóch państw

Projekt przewiduje także nowe rozwiązania dotyczące seniorów, którzy otrzymują świadczenia emerytalne lub rentowe z więcej niż jednego kraju.

W takich przypadkach ustalenie właściwego systemu ubezpieczenia zdrowotnego bywa bardziej skomplikowane.

Nowelizacja ma umożliwić Narodowemu Funduszowi Zdrowia przekazywanie określonych informacji bankom obsługującym zagraniczne świadczenia.

Chodzi o sytuacje, w których zmiana statusu ubezpieczeniowego seniora wpływa na sposób naliczania składki zdrowotnej.

Rozwiązanie ma ograniczyć ryzyko nieprawidłowych rozliczeń oraz powstawania zaległości.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie? Senat wprowadził poprawki

Nowe zasady nie są jeszcze obowiązującym prawem.

Sejm uchwalił nowelizację 22 października 2026 roku. Następnie, 6 listopada, Senat wprowadził do niej poprawki.

Oznacza to, że proces legislacyjny nie został jeszcze zakończony.

Przepisy muszą przejść kolejne wymagane etapy, a następnie zostać podpisane przez prezydenta i ogłoszone.

W przyjętej przez Sejm wersji przewidziano wejście ustawy w życie po 14 dniach od ogłoszenia.

Nie należy jednak mylić tego terminu z 14 dniami przeznaczonymi na zgłoszenie zakończenia pracy za granicą. To dwa odrębne terminy.

Na 18 listopada 2026 roku nie ma jeszcze podstaw, aby uznać nowy obowiązek za już obowiązujący.

Czy wszyscy emeryci muszą zgłaszać się do ZUS? Ważne wyjaśnienie

Zapowiadane zmiany mogą budzić obawy, szczególnie wśród osób utrzymujących się wyłącznie z emerytury.

Nie ma jednak powodów, aby zakładać, że ZUS zacznie automatycznie pomniejszać świadczenia wszystkim seniorom.

Nowe rozwiązania dotyczą przede wszystkim osób, których sytuacja ubezpieczeniowa zmienia się w związku z zatrudnieniem za granicą.

Emeryci, którzy nie pracują poza Polską i nie znajdują się w opisanej sytuacji, co do zasady nie będą musieli podejmować dodatkowych działań.

Osoby pobierające polską emeryturę i pracujące w krajach UE, EFTA lub Wielkiej Brytanii powinny natomiast upewnić się, w którym państwie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Najważniejsze jest to, że projektowane przepisy przewidują 14 dni na zgłoszenie zakończenia zagranicznej pracy. Przeoczenie obowiązku może prowadzić do powstania zaległości w składkach zdrowotnych, które ZUS będzie mógł potrącić z wypłacanego świadczenia. Ostateczne zasady będą znane po zakończeniu procesu legislacyjnego.

To też może cię zainteresować:

Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: