Największą ostrożność powinni zachować seniorzy, niemowlęta, małe dzieci oraz pacjenci z nadciśnieniem, cukrzycą, chorobami serca lub nerek. Znaczenie mogą mieć także przyjmowane leki.

Organizm może szybko stracić wodę

Podczas upału ciało próbuje utrzymać prawidłową temperaturę przede wszystkim poprzez pocenie się. Wraz z potem tracimy jednak wodę i elektrolity. Jeżeli płyny nie są odpowiednio uzupełniane, może pojawić się odwodnienie, osłabienie, spadek ciśnienia, zawroty głowy, a w najcięższych przypadkach udar cieplny.

Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że ekstremalne temperatury mogą zaostrzać między innymi choroby układu krążenia, cukrzycę oraz schorzenia układu oddechowego. Udar cieplny jest natomiast stanem wymagającym natychmiastowej pomocy medycznej. Informacje na temat wpływu gorąca na zdrowie publikuje WHO.

Choroby przewlekłe zwiększają zagrożenie

Dr hab. n. med. Karolina Kędzierska-Kapuza, specjalistka chorób wewnętrznych, nefrologii i diabetologii, wskazała, że szczególnie uważać powinny osoby z nadciśnieniem, chorobami serca, nerek oraz układu moczowego.

Przy odwodnieniu objętość krążącej krwi może się zmniejszać. Serce zaczyna pracować intensywniej, a ciśnienie tętnicze może gwałtownie spaść. Dla osoby zdrowej oznacza to zwykle osłabienie lub zawroty głowy, ale dla pacjenta z chorobą przewlekłą konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze.

Problemem bywa również stosowane leczenie. Niektóre leki moczopędne zwiększają ilość wydalanego moczu, a tym samym mogą sprzyjać utracie płynów. Amerykańskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób zwraca uwagę, że na tolerancję wysokich temperatur mogą wpływać także wybrane preparaty stosowane w kardiologii, psychiatrii czy leczeniu alergii. Szczegółowe informacje znajdują się w zaleceniach CDC dotyczących leków i upału.

Nie oznacza to jednak, że podczas gorących dni należy samodzielnie zmniejszać dawki lub odstawiać leki. Każda zmiana terapii musi zostać wcześniej uzgodniona z lekarzem.

Cukrzyca i wysoka temperatura to niebezpieczne połączenie

Na odwodnienie szczególnie narażeni są także pacjenci z cukrzycą. Wysoki poziom glukozy może zwiększać ilość wydalanego moczu. Podobne działanie mają flozyny, czyli leki stosowane u części osób z cukrzycą, niewydolnością serca lub przewlekłą chorobą nerek.

Połączenie nasilonego pocenia się, częstszego oddawania moczu i niedostatecznego przyjmowania płynów może szybko prowadzić do odwodnienia. Dlatego podczas upałów pacjenci powinni dokładniej obserwować samopoczucie, poziom cukru oraz ciśnienie, jeśli otrzymali takie zalecenie od lekarza.

Nie istnieje jednak jedna właściwa ilość wody dla wszystkich. Osoby z niewydolnością serca lub zaawansowaną chorobą nerek mogą mieć zalecone ograniczanie płynów. W ich przypadku sposób nawadniania podczas upałów należy wcześniej omówić ze specjalistą.

Seniorzy mogą nie odczuwać pragnienia

Z wiekiem uczucie pragnienia staje się słabsze, a organizm gorzej dostosowuje się do wysokiej temperatury. Senior może więc nie zauważyć, że traci zbyt dużo wody. Dodatkowe zagrożenie stanowi jednoczesne występowanie kilku chorób i przyjmowanie wielu preparatów.

Rodzina powinna zwracać uwagę na nagłą senność, dezorientację, osłabienie, zawroty głowy oraz trudności z poruszaniem się. Niepokojąca może być również wyraźna zmiana zachowania starszej osoby.

Szczególnej opieki potrzebują także niemowlęta i małe dzieci, które nie zawsze potrafią powiedzieć, że chce im się pić. Ich organizm szybciej się przegrzewa, a utrata płynów może w krótkim czasie stać się niebezpieczna.

Tych objawów nie wolno lekceważyć

Silny ból i zawroty głowy, nudności, przyspieszone bicie serca oraz znaczne osłabienie mogą świadczyć o przegrzaniu. Zaburzenia świadomości, splątanie, drgawki, utrata przytomności i bardzo wysoka temperatura ciała mogą natomiast wskazywać na udar cieplny.

W takiej sytuacji należy natychmiast zadzwonić pod numer 112 lub 999. Poszkodowaną osobę trzeba przenieść do chłodnego miejsca, rozluźnić jej ubranie i rozpocząć stopniowe chłodzenie. Osobie nieprzytomnej lub mającej zaburzenia świadomości nie wolno podawać płynów. Zasady postępowania opisuje również Ministerstwo Zdrowia.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Pacjenci z chorobami przewlekłymi nie powinni samodzielnie zmieniać dawkowania leków ani zaleconej ilości płynów.

To też może cię zainteresować: Z życia wzięte. "Teść rzucił mój luksusowy prezent do kosza": Wieczorem zrobił coś, czego nikt się po nim nie spodziewał

Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: